گشنیز گیاهی یکساله با ارتفاع بین 50 تا 160 سانتیمتر که جوانه‌زنی در این گیاه از نوع روزمینی ( Epigeal ) می‌باشد. صفر فیزیولوژیک در گیاه گشنیز هفت درجه سانتی‌گراد است. گشنیز دارای ریشه اصلی به طول 20 تا 40 سانتی‌متر، غده‌ای، دوکی شکل، سفید رنگ و دارای انشعاب‌های زیاد است. و ساقه‌‌ مستقیم، منشعب، سبزرنگ و فاصله میان گره‌های آن تو خالی است که هر شاخه به یک گل ختم‌آذین ختم می‌شود.

رنگ حاشیه ساقه‌ها معمولاً شبزو گاهی اوقات در طی دوران گل‌دهی مایل به قرمز یا بنفش می‌شود. ساقه گیاهان بالغ فرو رفته است و در قسمت‌های اصلی به قطر بیش از دو سانتی‌متر نیز می‌رسد.