پشم شیشه چیست؟

پشم شیشه یکی از انواع الیاف معدنی است که به عنوان عایق حرارتی، صوتی و رطوبتی به کار می‌رود. پشم شیشه از شیشه‌های بازیافت شده تولید می‌شود. الیاف این محصول بسیار نازک، کوچک و ریز است که شکل ظاهری آن سوزنی شکل می‌باشد.

با توجه به اینکه پشم شیشه یک محصول ثانویه از بازیافت شیشه‌های قبلاً استفاده شده است، به آن اصطلاح فیبر بازیافتی اطلاق می‌شود.

آیا پشم شیشه همان فایبرگلاس است؟

اگر الیاف شیشه با مواد پلیمری ترکیب شود، فایبر گلاس (Fiberglass) را می‌سازد. در ساخت این کامپوزیت از پشم شیشه به عنوان ماده تقویت کننده و از مواد پلیمری به عنوان ماده زمینه استفاده می‌شود. از ترکیب رزین پلی استر، الیاف شیشه یا همان پشم شیشه، رنگ و دیگر افزودنی‌ها فایبرگلاس تولید می‌شود. رزین های به کار رفته در این محصول پلی استر، ونیل استر و اپوکسی هستند.

به طور خلاصه می‌توان این‌طور بیان کرد که فایبرگلاس محصولی است که پشم شیشه از مواد اولیه آن است و نمی‌توان پشم شیشه و فایبرگلاس را یکی دانست.

فرآیند تولید پشم شیشه

شن و ماسه طبیعی و شیشه بازیافتی با یکدیگر مخلوط شده و تا دمای 1450 درجه سانتیگراد حرارت داده می شود تا شیشه حالت مذاب پیدا کرده و در دستگاهی که در بخش میانی‌اش چرخش دارد، قرار می‌گیرد. ترکیب شیشه و شن مذاب از توری‌های نازکی که در دستگاه قرار داده شده می‌گذرند و تارهای نازک سوزنی مانند پشم شیشه را تولید می‌کنند.

پس از آن این تارها در معرض هوا قرار گرفته تا دمایش به آرامی کاهش پیدا کند و خنک بشود. با استفاده از اتصال دهنده‌ها که به آن‌ها بایندر گفته می‌شود، میان الیاف چسبندگی و مقاومت بالاتر ایجاد می‌کنند تا پشم شیشه‌ها حالتی یکپارچه پیدا کنند. سپس فیبر تا حدود 200 درجه سانتیگراد حرارت داده می شود تا رزین پلیمریزه شود. در نهایت، عایق پشم شیشه برش داده می شود و به صورت رول یا پانل بسته بندی می شود.

کاربرد پشم شیشه در صنعت

پشم شیشه یکی از انواع الیاف معدنی است که به دلیل استفاده از شیشه‌های بازیافتی برای تولید آن، به یک عایق مقرون به صرفه تبدیل شده است.

از سویی دیگر به دلیل گران بودن انرژی در سراسر جهان وجود عایق در ساختمان سازی هر روز بر اهمتیش افزوده می‌شود.

همچنین وجود عایق صوتی و رطوبتی باعث شده که آپارتمان سازی و ساخت واحدها در کنار یکدیگر زندگی را برای ساکنین سخت نکند. پشم شیشه به عنوان یک انتخاب ارزان قیمت در این میان بیش از دیگر عایق‌ها دیده می‌شود. به همین دلیل کاربرد پشم شیشه در سراسر صنعت دیده می‌شود. از جمله مهم‌ترین کاربردهای آن در صنعت و ساختمان سازی در ادامه شرح داده شده است:

ساخت سوله و سازه‌های صنعتی و ساختمانی

ساخت دیوار حایل

عایق دیوار دوجداره

کاشی‌های سقفی

در ساخت تاسیسات لوله کشی برای حفظ دما و جلوگیری از پخش صدا

کانال های هوایی

عایق کاری مخازن

عایق کاری خطوط لوله‌های گرم

عایق کاری سیستم‌های سرمایش و گرمایش

عایق سازی دیگ‌های بخار

ساخت انواع ساندویچ پنل‌های سقفی و دیواری به عنوان عایق میانی

عایق بندی مخازن فلزی و پلاستیکی که در فضای باز قرار می‌گیرند

انواع پوشش پشم شیشه

پشم شیشه می‌تواند با فویل آلومینیومی، الیاف پارچه‌ای شیشه‌ای و یا بافت سیاه شیشه‌ای پوشانده شود. بنابراین از جهت پوششی می‌توان آن را به سه دسته زیر طبقه بندی کرد:

فویل آلومینیومی

بافت سیاه شیشه‌ای

الیاف پارچه‌ای شیشه‌ای

انواع پشم شیشه در بازار

پشم شیشه های موجود در بازار را می‌توان به سه صورت پشم شیشه رولی، پشم شیشه پانل و پشم شیشه عایق پیش ساخته تقسیم کرد.

1- پشم شیشه رولی (پتویی)

از پشم شیشه رولی یا پتویی به عنوان عایق در صنعت بسیار استفاده می‌شود. از مهم‌ترین کاربردهای آن می‌توان استفاده در سوله‌ها، مخازن صنعتی، لوله‌های بزرگ و در صنعت ساختمان سازی به عنوان عایق حرارتی و برودتی در دیوارهای ساختمان اشاره کرد.

2- پشم شیشه پانل (تخته ای)

پشم شیشه پانلی که در بازار به عنوان پشم شیشه تخته‌ای هم شناخته می‌شود، کمتر به عنوان عایق برودتی و بیشتر به عنوان عایق صوتی و حرارتی کاربرد دارد. به دلیل چگالی بالاتر این نوع پشم شیشه نسبت به نوع قبلی، جذب صدای آن بالاتر بوده و به همین دلیل در استودیوها، سالن‌های تئاتر و سینما و هر مکان دیگری که نیاز به محدودیت صدا دارد، استفاده می‌شود.

بیشترین کاربرد این نوع پشم شیشه در صنعت ساختمان و برای استفاده در دیوارها است.

عایق پشم شیشه پانلی در ایران با ابعاد 100*120 سانتی متر مربع و با چگالی 28 کیلوگرم تا 100 کیلوگرم بر متر مکعب یافت می‌شود.

3- عایق لوله (عایق پیش ساخته)

این نوع پشم شیشه از الیاف فشرده شیشه ساخته شده است و دارای چگالی های مختلفی می‌باشد. از این نوع پشم شیشه بیشتر به عنوان عایق حرارتی استفاده شده و بیشتر کاربرد آن در عایق کاری لوله‌های آب گرم و سرد است. همچنین در تأسیسات لوله کشی و صنایع مرتبط که نیازمند نگه داشتن دما در فضای مورد نظر است، این نوع پشم شیشه استفاده می‌شود.

عایق پشم شیشه لوله‌ای یا همان پیش ساخته در بازار ایران در ابعاد 90 الی 120 سانتی‌متر و با ضخامت‌های یک الی دو اینچ است.

مزایای استفاده از پشم شیشه

1- تنوع در چگالی: پشم شیشه دارای چگالی‌های مختلف (بازه 24 تا 96 کیلوگرم بر متر مکعب) می‌باشد که همین موضوع فرصت انتخاب بالایی برای مصرف کنندگان ایجاد میکند.

2- وزن پایین و سبکی: وزن سبک که باعث شده استفاده از آن در ساختمان سازی و دیگر صنایع بار اضافی را برسازه تحمیل نکند و باعث سنگینی آن نشود.

3- سازگار با محیط زیست: با توجه به اینکه پشم شیشه عمدتاً از مواد بازیافتی ساخته شده، به عنوان بهترین و سازگارترین عایق زیست محیطی در صنعت شناخته می شود.

4- نصب و استفاده آسان

5- عایق صدا

6- قیمت مناسب و مقرون به صرفه به نسبت دیگر عایق‌ها

7- مقاومت خوب در برابر دماهای بالا (تا 550 درجه سانتی‌گراد)

معایب استفاده از پشم شیشه

1- مقاومت رطوبتی پایین

2- مضر برای سلامتی در صورت تماس با بدن